Mật ong bị đen có sử dụng được không?

By  |  0 Comments

Vào một ngày đẹp trời, khi muốn sử dụng mật ong, bạn bỗng nhớ ra mình có một chai mật ong cất giữ đã lâu và khi lấy ra thì hỡi ôi, chai mật đẹp đẽ vàng óng của mình đã chuyển sang đen rồi. Bạn băn khoăn không biết tại sao lại như vậy và mình có sử dụng được chai mật này nữa không?

Khi nói đến mật ong có màu sậm đen, trước hết cần phải phân biệt mật ong tự bản thân nó khi mới thu hoạch đã có màu sậm và trường hợp mật ong bị sậm màu do để lâu.

Mật ong vốn có nhiều màu sắc khác nhau như màu vàng óng, màu xanh nhạt, màu nâu cánh gián, màu nâu đen, nâu thẫm,…là do nguồn hoa mà ong hút mật. Cho nên mật  tự bản thân (mật mới thu hoạch) có màu sậm như màu đen là bình thường và cũng không thể đánh giá chất lượng mật dựa vào màu sắc, thậm chí các loại mật màu sậm có chứa nhiều chất chống oxy hoá hơn. Mật ong Manuka cũng có màu nâu thẫm và được xem là một trong các loại mật ong mắc nhất thế giới, và là một kháng sinh lành tính từ tự nhiên có rất nhiều công dụng chữa bệnh. (Hình dưới là màu sắc các loại mật ong khác nhau).

honey-types

Mật còn bị đen dần đi khi mật để lâu, đăc biệt là điều kiện bảo quản không tốt. Nhiệt độ bảo quản tốt nhất của mật ong là từ 20 ºc đến 25ºc, thoáng mát, tránh ánh sáng chiếu trực tiếp. Nhiệt độ bảo quản càng cao, ánh sáng chiếu trực tiếp càng nhiều thì mật càng mau bị ngả đen và đặc biệt nếu nhiệt độ > 40ºc thì mật ngả đen rất nhanh.

* Mật ong ngả đen có phải là mật ong nguyên chất hay không?

Hiện tượng mật bị tối dần đi là hiện tượng hoàn toàn tự nhiên của mật ong dù là mật ong nguyên chất. Hiện tượng mật bị đen nhanh hay mau phụ thuộc vào nhiều yếu tố như nhiệt độ bảo quản, nơi bảo quản & mật có bị pha đường hay không. Nhiệt độ bảo quản trên 40ºC, bảo quản nơi có nguồn nhiệt trực tiếp như bếp nấu, ánh nắng mặt trời mật bị ngả đen nhanh hơn nhiều so với bảo quản ở nơi râm mát. Và đặc biệt, mật ong giả, có pha thêm dịch đường thì mật bị ngả đen rất nhanh và rất dễ bị hỏng.

mat ong bi den

* Khi mật đã bị đen do để lâu thì có sử dụng được không?

– Nếu mật ong bị đen kèm theo mùi khó chịu, mùi giấm, rượu, có vị đắng, chua,…thì tức là mật đã bị lên men, các chất dinh dưỡng đã bị biến đổi và có chứa nhiều chất gây hại cho cơ thể nên tuyệt đối là phải vứt bỏ ngay, không được sử dụng.

– Trường hợp mật bị đen nhưng mùi vị vẫn còn thơm ngon, không có mùi vị khó chịu thì bạn có thể vẫn sử dụng được.

Tuy nhiên bạn cần cân nhắc về thời gian bảo quản mật và điều kiện bảo quản để xem có sử dụng được hay không. Nói như vậy là vì, nếu mật bị lên men, hư hỏng có thể nhận biết dễ dàng bằng cách ngửi, nếm thì có một chất thầm lặng có hại cho sức khoẻ trong mật ong mà không thể nhận biết bằng giác quan được đó là HMF. Chúng ta cần xem xét với thời gian bảo quản và điều kiện bảo quản thì hàm lượng HMF tích tụ trong mật ong có đủ lớn để gây độc hay không.

HMF (Hydoxy Methyl Furfural) – là một hợp chất hữu cơ có nguồn gốc từ sự mất nước của đường Fructose trong điều kiện acid. HMF là một chất gây chết cho ong với hàm lượng trên 200mg/kg còn đối với con người thì tác hại chưa thật rõ, có một số nghiên cứu cho rằng nó gây hại, làm tăng tỷ lệ mắc bệnh ung thư trên chuột thí nghiệm. Tuy nhiên, bạn cần bình tĩnh để suy xét vì HMF chỉ gây độc với một hàm lượng đủ lớn và hơn nữa, không chỉ riêng mật ong mà rất nhiều các thực phẩm mà chúng ta sử dụng hằng ngày đều có sự hiện diện của HMF, và với hàm lượng HMF trong thực phẩm hằng ngày thì HMF không gây hại.

Ngưỡng gây độc của HMF cho con người là trong các nghiên cứu chỉ ra là 2.4mg/kg thể trọng. Nếu 1 người 50kg thì tiêu thụ trên 120mg HMF một lần có thể gây độc.

Trong mật ong mới thu hoạch hàm lượng HMF là <5 mg/kg. Tiêu chuẩn quốc tế cho mật ong nhập khẩu là 40mg/kg, một số nước nhiệt đới cho phép tối đa 80mg/kg. Ngoài mật ong, HMF còn được thấy ở nước trái cây, sữa tiệt trùng, mứt, sản phẩm có cồn, bánh quy,…Ở các thực phẩm trên, hàm lượng HMF đều lớn hơn rất nhiều lần so với mật ong. Ví dụ, nước ngọt có hàm lượng HMF từ 100 – 1000mg/kg, bánh nướng từ 4 – 151mg/kg, cà phê rang từ 300 – 2900mg.

Mật ong có hàm lượng HMF là <5 mg/kg khi mới thu hoạch, sau 100 – 300 ngày (nửa năm đến 1 năm) bảo quản ở nhiệt độ 30ºC thì HMF tăng thêm 30mg/kg. Như vậy mật ong ở điều kiện bảo quản nhiệt độ phòng bình thường, trong 2 năm, hàm lượng HMF có thể đạt 80mg/kg, cộng thêm thời gian bảo quản trước khi xuất xưởng của mật ong từ 6 tháng đến 1 năm thì hàm lượng HMF có thể đạt 100mg/kg, là hoàn toàn vô hại khi sử dụng. Tuy nhiên, nếu nhiệt độ bảo quản là 40ºc thì chỉ cần 20-50 ngày (1 tháng đến 1,5 tháng) thì hàm lượng HMF đã tăng thêm 30mg/kg. Như vậy là nếu bảo quản trong điều kiện này 2 năm thi hàm lượng HMF đã đạt 400mg – 2300mg/kg. Trên 50ºC thì tốc độ tích tụ HMF còn tăng nhanh hơn nữa.

Do vậy, nếu mật ong của bạn bị đen nhưng không có mùi vị lạ, thời gian bảo quản dưới 2 năm và dưới 30ºC (nơi mát mẻ, thoáng khí)  thì bạn có thể sử dụng bình thường. Tuy nhiên, nếu mật không bị hư hỏng nhưng thời gian đã quá 2 năm hoặc bạn để ở vị trí nhiệt độ cao ví dụ gần bếp nấu, chỗ ánh sáng  chiếu  trực tiếp thì tốt nhất là nên bỏ đi.

Xem thêm cách bảo quản mật ong

Núi Corner chuyên cung cấp các sản phẩm của núi rừng Tây Nguyên: Mật ong rừng tự nhiên, sữa ong chúa, bột nghệ.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *